بایگانی دسته ی وکیل خانواده

در چه صورتی حق حضانت از پدر و مادر سلب می شود ؟ اینکه سلب حق حضانت از پدر و مادر در چه مواردی روی می دهد یکی از مسائل مطرح شده در حوزه حقوق مدنی است. قانون گذار ایرانی توجه فراوانی به مصلحت طفل یا فرزندان طلاق نموده و با سلب حق حضانت از پدر و مادر در اکثر از موارد سعی نموده است تا در راستای حفظ مصلحت کودک گام بردارد. حال سوال این است که حق حضانت چیست و طبق قانون شامل کدام یک از والدین می شود؟

در نهایت نیز به این مسئله می پردازیم که چرا در برخی از موارد شاهد سلب حق حضانت از پدر و مادر هستیم و فرزندان را به یکی از نزدیکان و بستگان یا بهزیستی می سپارند؟ پیشنهاد می دهیم با مطالعه این مقاله وکیل شاه مرادی را همراهی کنید.

حق حضانت چیست؟

وکیل حضانت : حق حضانت به معنای سرپرستی کردن و نگهداری از فرزند است که اصولاً بر عهده پدر و مادر می باشد. حضانت به معنای تعلیم و تربیت و رشد جسمی و فیزیکی و توجه به رشد عاطفی کودک است . و تنها به معنای نگهداری از وی برای حفظ جان و رشد جسمی نمی شود. این حق در طول تاریخ بیشتر به نفع پدر بوده است اما امروزه شاهد تحولاتی در قانون مدنی هستیم که به خوبی حق حضانت را میان پدر و مادر تقسیم نموده است.

طبق قانون حق حضانت از فرزندان از بدو تولد تا هفت سالگی بر عهده مادر است. تفاوتی ندارد که فرزند مورد نظر دختر است یا پسر! بعد از هفت سالگی فرزند. این حق به پدر منتقل می شود. و تا زمان بلوغ فرزندان ادامه دارد. بنابراین پدر باید از سن هفت تا نه سالگی از دختر و از سن هفت سالگی تا 15 سالگی از پسر خود نگهداری نماید. تعیین محل زندگی بعد از سن بلوغ بر عهده فرزندان است. و آن ها می توانند در چهارچوب قانون مبادرت به تعیین یک محل مانند منزل پدر و مادربزرگ برای زندگی نمایند.

شایان ذکر است که حضانت تنها یک حق نیست بلکه در کتب حقوقی از آن به عنوان یک تعهد نیز یاد می شود. بنابراین طرفین علاوه بر اینکه حق حضانت فرزندان را طبق قانون در سنین مشخصی دارند. وظیفه سرپرستی و نگهداری از طفل مورد نظر را هم خواهند داشت. و نمی توانند از این وظیفه سرباز بزنند. مگر اینکه دادگاه آن ها را برای نگهداری از طفل مناسب نداند. در این شرایط سلب حق حضانت از پدر و مادر یا یکی از آن ها مطرح می شود.

موارد سلب حق حضانت از پدر و مادر

قانون گذار به صورت مشخص و حصری مبادرت به تعیین عواملی که باعث می شوند تا حق حضانت از پدر و مادر سلب شود نپرداخته است. بلکه این مسئله را مبتنی بر مصلحت طفل نموده و بیان می کند. اگر والدین دچار انحطاط اخلاقی شوند به گونه ای که صلاحیت تعلیم و تربیت طفل را نداشته باشند. یا کودک نزد آن ها در امنیت جانی و فیزیکی نباشد.  به نحوی که کودک را به شدت کتک بزنند و در مواردی از این قبیل با سلب حق حضانت فرزندان مواجه می شوند.

انحطاط اخلاقی می تواند شامل هر مسئله ای باشد که طبق عرف و عادت اجتماع به عنوان یک رفتار قبیح و غیر اخلاقی شناخته می شود. مثلاً والدین یا یکی از آن ها با افراد غریبه و نامحرم رابطه نامشروع برقرار نمایند . یا مبادرت به شرب خمر نمایند. همچنین کتک زدن و عدم امنیت کودک شامل کتک زدن های غیر متعارف است . و شرط استفاده از سلاح گرم یا سرد نیز در خصوص آن قید نشده است.

به صورت کلی می توان گفت هر مسئله ای که مصلحت طفل را تحت تاثیرات نامطلوب خود قرار دهد یک ادله محکم برای سلب حق حضانت از پدر و مادر می باشد. به عنوان مثال می توان به مسئله اعتیاد خانمان سوز اشاره کرد. یا پدر و مادری که اهل قمار هستند. افرادی که از وضعیت کودک آگاهند و همچنین طرف مقابل (زمانیکه کودک نزد یکی از والدین خود نگهداری می شود.) و دادستان توانایی طرح دادخواست در خصوص سلب حق حضانت را دارند.

هزینه طلاق توافقی چقدر است ؟ قیمت وکیل و سایر هزینه ها برای طلاق توافقی چقدر است ؟ یکی از مسائلی که در زمان طلاق مطرح می شود. هزینه های مربوط به دادخواست طلاق ، پروسه رسیدگی به دادخواست و ثبت طلاق است. هزینه طلاق توافقی نیز با توجه به افزایش آمار این نوع از طلاق طی سال های اخیر مورد توجه واقع شده است. به همین علت تصمیم گرفته ایم تا در این مقاله به بررسی کلیات طلاق توافقی و هزینه طلاق توافقی برای هر کدام از طرفین ( یا جمعاً ) بپردازیم. هزینه طلاق توافقی در سال 1400 را در این مقاله توسط وکیل خانواده بررسی می کنیم.

تعریف طلاق توافقی

در این نوع طلاق مسئله دادخواست طلاق از جانب مرد یا زن مطرح نیست. چرا که طرفین به طلاق رضایت داده و به نوعی هر دو آن ها خواهان طلاق هستند. طرفین در طلاق توافقی باید در خصوص همه مسائل از جمله حضانت فرزندان، مهریه، نفقه، اجرت المثل، تنصیف اموال، نحله و … به توافق برسند. آن ها حتی در خصوص پرداخت هزینه طلاق توافقی نیز به توافق رسیده و این مسئله را به صورت توافقی مرتفع می کنند. باتوجه به اینکه احتمال چالش در چنین طلاق هایی بسیار پایین است. اصولاً پروسه رسیدگی به پرونده نیز با سرعت بالایی دنبال می شود و این امر ضرورت آگاهی از هزینه ها را نمایان می سازد.

هزینه دادخواست طلاق توافقی

شما باید در وهله اول به دفتر خدمات الکترونیک قضایی مراجعه نمایید. این دفاتر به صورت خصوصی اداره می شوند و اولین مرحله ثبت دادخواست به شمار می روند. باتوجه به اینکه دادخواست طلاق توافقی یک دادخواست مالی محسوب نمی شود. و در زمره دعاوی غیرمالی است. بنابراین هزینه چندانی نداشته و طبق تعرفه جدید در سال 1400 مشمول پرداخت 180 الی 200 هزار تومان است. لازم به ذکر می باشد که این مبلغ برای دادخواست مطروحه است و یک بار پرداخت می شود. بنابراین نیازی نیست تا هر کدام از طرفین یک بار مبادرت به پرداخت هزینه و ثبت دادخواست طلاق نمایند.

هـزینه مشاوره و دریافت گواهی عدم امکان سازش

پیش از اینکه راهی دادگاه شوید باید در جلسات مشاوره شرکت کنید. شرکت در این جلسات اجباری است و البته هر چند جزء رسیدگی به پروسه پرونده در دادگاه به حساب نمی آید. اما اغلب مراکز مشاوره نیز در دادگاه ها و یا موسسات زیرنظر آن ها مستقر شده اند. هزینه شرکت در این جلسات نیز به صورت توافقی پرداخت می شود. و طبق تعرفه سال 1400، مبلغ 80 هزار تومان است. حداقل تعداد جلسات 5 جلسه می باشد اما در شرایط محدودی قابلیت کاهش یا افزایش را دارند. شرکت در این جلسات منجر به صدور گواهی عدم انصراف از طلاق می شود که برای صدور حکم طلاق ضروری می باشد .

پس از دریافت گواهی عدم انصراف از طلاق ، دفاتر خدمات قضایی اقدام به ثبت دادخواست طلاق توافقی نموده. و پس از آن دعوا به دادگاه صالح و توسط معاون ارجاع به یکی از شعب آن دادگاه ارجاع و نهایتاً پس از تشکیل جلسه رسیدگی قاضی محترم پرونده مبادرت به صدور رای می نماید .

پس از قطعیت حکم و دریافت گواهی قطعیت حکم می بایست جهت اجرای صیغه طلاق به یکی از دفاتر طلاق مراجعه نمایید .

هـزینه ثبت طـلاق در دفترخانه

همه این مراحل سپری می شوند. تا به مرحله ثبت طلاق در دفترخانه برسد. در اینجا نیز باید هزینه ثبت طلاق را پرداخت کنید. که جمعاً و باتوجه به تعرفه تعیین شده در سال 1400 به میزان 850 هزار تومان الی یک میلیون و دویست هزار تومان تعیین شده است. البته متأسفانه در عمل شاهد اخذ مبلغ بیشتری در دفترخانه ها هستیم که اگر از وکیل طلاق توافقی بهره مند باشید. قطعاً با چنین مسئله ای مواجه نخواهید شد. گذشته از اینکه رسیدگی به پرونده نیز با سهولت و سرعت بالایی همراه خواهد بود.

هزینه گرفتن وکیل طلاق توافقی

یکی دیگر از هزینه هایی که اصولاً در طلاق توافقی مطرح می شود. هزینه وکیل یا تعرفه حق الوکاله است. طرفین می توانند به دو وکیل مجزا مراجعه کنند. و یا حتی برای کاهش هزینه ها یک نفر را به عنوان وکیل انتخاب کنند. هزینه گرفتن وکیل طلاق توافقی با توجه به نوع پرونده و تجربه مهارت وکیل متفاوت است. و نمی توان رقم مشخصی را به عنوان حق الوکاله بیان کرد. ( البته مبلغ دریافتی وکلا در سال 1400 بین 3 تا 5 میلیون تومان است. ) در این خصوص بهتر است یک جلسه به وکیل مورد نظر مراجعه کرده و در خصوص حق الوکاله صحبت کنید .

چگونه نفقه بگیریم؟ اینکه چگونه نفقه بگیریم در ظاهر صرفاً یک سوال است اما اگر به بطن ماجرا وارد شویم متوجه خواهیم شد که به سوالات دیگری نیز تقسیم می شود که برای رسیدن به پاسخ نهایی باید به همه آن ها پاسخ داده شود. از جمله اینکه اصلاً نفقه چیست و در چه مواردی جنبه کیفری پیدا می کند؟ برای درخواست نفقه گذشته و یا شکایت از ترک انفاق کیفری باید به کجا مراجعه کنیم؟ ضمانت اجرای عدم پرداخت نفقه چیست و اینکه آیا مشمول حکم اعسار می شود یا خیر؟ پاسخ به این سوالات را در ادامه با وکیل متخصص نفقه :

نفقه چیست؟

نفقه به معنای هزینه های متعارف زندگی برای همسر و فرزندان است. البته در برخی از شرایط والدین فرد یا اجداد او و یا حتی نوه، نتیجه و ندیده نیز به عنوان واجب نفقه شناخته می شوند اما اصل ماجرا نفقه همسر است و در راستای آن نیز نفقه فرزندان مطرح می گردد. بنابراین وظیفه اصلی یک مرد پرداخت هزینه های متعارف زندگی زن و فرزندان است و بعد از آن می تواند در صورت تمکن مالی به وضعیت پدر و مادر یا سایر افراد واجب نفقه خود رسیدگی نماید.

رابطه نفقه و تمکین در زندگی زناشویی

آنچه که مردم تصور می کنند و می گویند نفقه در قبال انجام امور روزمره و کارهای خانه پرداخت می گردد کاملاً اشتباه است. زن برای انجام کارهای خانه در صورتی که تبرعی نباشد اجرت المثل دریافت می کند و اگر هم تبرعی باشد نحله دریافت خواهد کرد.

پس نفقه برای چیست و چه حقی باعث می شود تا زن سزاوار دریافت نفقه باشد؟

تمکین زن در برابر مرد اعم از تمکین عام (فرمانبرداری) و تمکین خاص (رابطه جنسی) مواردی هستند که زن را سزاوار دریافت نفقه می کنند.

تفاوت نفقه کیفری و نفقه حقوقی

چگونه نفقه بگیریم؟ یک زن با وجود شرایطی می تواند دادخواست نفقه بدهد یا در دادسرا علیه همسر خود شکواییه ترک انفاق کیفری را تنظیم نماید. اگر درخواست شما مربوط به گذشته است به عنوان مثال چنانچه همسر شما در ماه های قبل به مدت یک ماه شما را بدون دلیل و در عین تمکین از دریافت نفقه محروم نموده است. در این شرایط باید به دادگاه حقوقی مراجعه کنید و در آنجا دادخواست نفقه گذشته با ضمانت اجرای حقوقی را به جریان بیاندازید.

اگر همسر شما در حال حاضر از پرداخت نفقه خودداری می کند و در عین حال شما نیز در شرایط تمکین به سر می برید یا به حکم دادگاه یا شرع امکان تمکین وجود ندارد و در عین حال همچنان به عنوان همسر ایشان شناخته می شوید می توانید در دادگاه کیفری طرح دعوی کنید. دقت داشته باشید که شما حتی برای نفقه حال نیز می توانید در دادگاه حقوقی اقدام کنید .

مراحل درخواست نفقه

• در مرحله اول بنابر نوع درخواست (اعم از دادخواست حقوقی یا شکواییه) به دفتر خدمات الکترونیک قضایی مراجعه کنید.
• پس از مراجعه به دفتر خدمات قضایی دادخواست مطالبه نفقه یا شکواییه ترک انفاق مطرح می گردد .
• زوج مکلف است در محاکم حاضر گردد
• زن به هیچ وجه وظیفه ندارد اثبات کند که نفقه نگرفته است بلکه مرد در صورت ادعای خلاف عنوان دادخواست یا شکواییه باید اثبات نماید که نفقه زن را پرداخته است.
• مرد در صورت عدم اثبات، محکوم به پرداخت نفقه می شود.
• نفقه باتوجه به وضعیت زن اعم از شرایط خانوادگی، اجتماعی و شخصی وی محاسبه می شود.
• دادگاه می تواند نفقه را از محل اموال مرد پرداخت کند و یا در صورت درخواست تأمین خواسته از جانب زن، وی را محکوم کند که از سایر دارایی همچون حقوق ماهیانه این مبلغ را پرداخت کند.
• در صورت خودداری مرد از پرداخت نفقه ممکن است حتی با حکم حبس و زندان نیز مواجه گردد بخصوص اینکه عدم پرداخت نفقه از جانب مرد یکی از عوامل عسر و حرج است و به زن حق طلاق را می دهد.

درخواست اعسار در پرداخت نفقه

در پاسخ به سوال چگونه نفقه بگیریم ؟ ممکن است مرد بعد از محکومیت به پرداخت نفقه ادعا کند که توانایی مالی برای پرداخت این مبلغ را ندارد. در این شرایط باید دادخواست اعسار دهد. دادخواست اعسار در صورت پذیرش حتی از زندانی شدن مرد نیز جلوگیری می کند به همین علت است که ما همواره می گوییم بهتر است از وکلای متبحر در امور کیفری و حقوقی بهره مند شوید.

پذیرش دادخواست اعسار مطلق باعث می شود به شما فرصت کافی داده شود تا بعداً و در صورت توانایی مالی نسبت به پرداخت نفقه اقدام کنید اما در اغلب موارد دادخواست اعسار نسبی است که مورد پذیرش واقع می شود و در واقع محکومیت مالی شما را به صورت تقسیط در می آورند. بنابراین مرد در صورت محکومیت و در صورت پذیرش درخواست اعسار نسبی می تواند هر ماهه (یا به نحوی که دادگاه مقرر می کند) مبلغی را به عنوان نفقه حال و گذشته به حساب زن و فرزندان خود واریز نماید.

نحوه ملاقات با فرزند بعد از طلاق : در نتیجه طلاق و متارکه، مسائل مختلفی ایجاد می گردد که باید با توجه به قانون مدنی و قانون حمایت از حقوق خانواده حل و فصل شوند. ملاقات با فرزند بعد از طلاق یکی از بارزترین و مهمترین مسائل حقوقی است که همواره مورد بحث بوده و با تمام فراز و نشیب هایی که در زندگی طرفین ایجاد می کند با این حال قابلیت سلب و ممنوعیت را ندارد.

هر کدام از والدین که به علل قانونی، اجتماعی یا مصلحت طفل نتوانسته است حضانت فرزند خود را به دست آورد می تواند باتوجه به مضامین قانونی در این زمینه، حق ملاقات با فرزند خود را داشته باشد. این حق حتی برای مادر یا پدری که حق حضانت از فرزند به علت انحطاط اخلاقی از وی سلب شده است نیز محفوظ می باشد. این مسئله را در ادامه به صورت تفصیلی تر بیان خواهیم کرد. در ادامه با وکیل خانواده همراه باشید..

حق ملاقات با فرزندان بعد از طلاق

زمانی که از حق ملاقات با فرزندان بعد از طلاق صحبت می کنیم در واقع یک حق ذاتی و فطری مد نظر ماست که حتی توسط شخص (پدر یا مادی؛ فردی که حضانت فرزند به او تعلق نگرفته است) نیز قابل سلب نمی باشد. بنابراین هیچ کدام از طرفین نمی توانند به صورت مطلق، طرف مقابل را از حق ملاقات با فرزند خود محروم کنند.

البته در عمل شاهد وقوع چنین مسائلی هستیم اما این مسئله قابلیت پیگرد قضایی دارد و در صورتی که پدر یا مادری که از دیدار با فرزند خود بعد از طلاق محروم شده است علیه همسر سابق خود در این زمینه شکایت کیفری مطرح نماید، دادگاه در صورت اثبات این امر وی را محکوم خواهد کرد. هرچند بسیاری از مادران و برخی از پدران که از حق ملاقات با فرزند بعد از طلاق محروم شده اند اصولاً به علت مصلحت خود یا فرزندشان از طرح شکایت کیفری خودداری می کنند.

زمان و مکان مـلاقات با فـرزند بـعد از طـلاق

در این خصوص با قانون مشخص و ثباتی مواجه نیستیم چرا که مصلحت طفل اقتضا می کند تا با توجه به شرایط وی و همچنین شرایط پدر و مادر، زمان و مکان خاصی برای ملاقات با وی تعیین گردد. اصولاً در اغلب موارد این مهم با توافق طرفین حل و فصل می شود اما اگر پدر و مادر فرزند نسبت به این موضوع به توافق نرسند دادگاه در این زمینه اقدام به تصمیم گیری می کند .

اصولاً دادگاه ها ترجیح می دهند یک الی دو بار در هفته را برای حق ملاقات با فرزند تعیین کنند. در این میان اواخر هفته و بخصوص روز های پنجشنبه و جمعه را برای این کار مناسب تر می دانند. البته دادگاه ها باید با توجه به وضعیت شغلی و اجتماعی طرفین نسبت به این موضوع رسیدگی نمایند. بنابراین اگر یکی از طرفین ادعا کند که روز آخر هفته به فلان دلیل مناسب نمی باشد دادگاه باید زمان دیگری را تعیین کند.

مکان دیدار با فرزند نیز باید توسط طرفین تعیین گردد و اگر در این زمینه به توافق نرسند دادگاه مبادرت به تعیین مکان ملاقات با فرزند خواهد پرداخت. اصولا دادگاه ها کلانتری ها را به عنوان محل مناسب ملاقات با فرزند تعیین می کنند اما کلانتری ها به علت عدم فضای مناسب جهت ملاقات با فرزند، مکان مناسبی را به طرفین معرفی می کنند. بنابراین همانگونه که مشخص است فردی که حق حضانت فرزند را ندارد نمی تواند طفل را در محلی همانند خانه خود ملاقات کند مگر اینکه سرپرست طفل در این خصوص رضایت به ملاقات فرزند در منزل دهد.

ضمانت اجرای ملاقات با فرزند

همانطور که در مباحث ابتدایی ذکر کردیم حق ملاقات با فرزند یک حق ذاتی است و دست یافتن به حق نیز به هیچ وجه مشمول ارائه ضمانت اجرا نمی شود با این حال فردی که سعی کرده است از حق دیدار با فرزند خود بعد از طلاق سوء استفاده کند یا مثلاً فرزند خود را ربوده و در محل دیگری پنهان نماید یا مثلاً بخواهد او را از کشور خارج کند و یا اگر سرپرست طفل بخواهد مانع دیدار فرزند با پدر یا مادر خود شود و امثال این ها، دادگاه ممکن است از ترفندهای قانونی همانند تعیین ناظر یا گرفتن تعهد و تذکر به والدین استفاده کند و در موارد حادتر می تواند حق حضانت را به دیگری انتقال دهد .

ازدواج موقت یا نکاح موقت یا متعه عقدی است که بر اساس آن مرد می تواند با زنی که مانع شرعی و قانونی برای ازدواج نداشته باشد برای مدت معینی ازدواج نموده و رابطه زناشویی برقرار نماید و پس از انقضای این مدت معین از یکدیگر جدا شده و در واقع متارکه نمایند . پر واضح است پس از پایان مدت مقرر فی مابین زن و مرد ، آنها نسبت به یکدیگر حرام و نامحرم می شوند .

با توضیح فوق مشخص می گردد طلاق در نکاح یا عقد موقت جایگاهی نداشته و قبل از اتمام مدت مرد می تواند با بذل مدت نکاح ، به این رابطه خاتمه بخشد .

ماده 1075 قانون مدنی نیز نکاح موقت را تعریف نموده است .

صیغه در عقد موقت

وکیل خانواده : عقد موقت نیز همانند دیگر عقود از جمله نکاح دائم نیاز به لفظ ایجاب و قبول دارد که در عقد به وسیله طرفین جاری می شود ، با اینکه از نظر عرفی ایجاب مرد قبل از قبول زن جاری است اما دلیلی بر تقدم ایجاب برای مرد بر قبول زن نیست و زن هم می تواند ایجاب نموده و مرد قبول نماید .

آنچه مسلم است ایجاب لفظی است برای خواهان ازدواج که می تواند مرد و یا زن باشد و شخص مقابل هم به علامت رضایت ، لفظ قبول را به کار ببرد .

معنی الفاظ ایجاب ( انکحت ، زوجتک ، متعتک )

• انکحت : من با تو عقد نکاح بستم
• زوجتک : من با تو ازدواج نمودم
• متعتک : من با تو عقد حلیت تمتع بستم

معنی الفاظ قبول ( قبلت التزویج ، قبلت النکاح و تزوجت )

• قبلت التزویج : ازدواج با تو را پذیرفتم
• قبلت النکاح : نکاح با تو را پذیرفتم
• تزوجت : من هم ازدواج با تو را پذیرفتم

شرایط نکاح یا عقد موقت

نکاح موقت دارای شرایط عمومی و اختصاصی است از نظر عام یا همان عمومی همان چیزی است که در ماده 190 قانون مدنی آمده است و هر عقدی که فاقد این شرایط باشد باطل است اما شرایط اختصاصی که که در عقد موقت وجود دارد و عدم ذکر آنها عقد را از بین می برد دو مورد است و هر کدام رکن ، پایه و اساس نکاح موقت بوده و بدون آنها عقد باطل می گردد که عبارتند از مدت و مهر.

امید شاه مرادی –مشاور حقوقی و وکیل پایه یک دادگستری