عدم تمکین و تبعات قانونی آن : تمکین به معنای اختیار دادن به شخص دیگر است . تمکین در نکاح به معنای آن است که زن برای استمتاع ، خودش را در اختیار همسر قرار دهد . تمکین از حقوق واجب شوهر بر زن است . زنی که حق تمکین را در برابر شوهر به جا نیاورده ناشزه است . ناشزه به زنی گفته می شود که از تمکین شوهر خود سرپیچی کرده است .
تمکین به دو دسته تمکین عام و تمکین خاص تقسیم می شود .
تمکین عام به معنای وظایف عرفی و قانونی همسری در برابر شوهر است . به طور کلی فرمانبرداری زن نسبت به شوهر را تمکین عام می گویند . اما تمکین خاص همان است که در ابتدا ذکر شد یعنی اطاعت زن از نیازهای غریزی و جنسی همسر خود .
آثار عدم تمکین ( تمکین و نشوز )
چه زمانی مرد حق تمکین بر زن را پیدا می کند ؟
مطابق با قانون ، همین که عقد نکاح به طور صحت واقع شد ، روابط زوجیت بین طرفین موجود و حقوق و تکالیف زوجین در مقابل یکدیگر برقرار می شود . یکی از این حقوق که پس از نکاح ، شوهر نسبت به زن پیدا می کند ، حق تمکین است اما باید اذعان داشت که در مقابل حق تمکین ، زوجه ای که باکره است حق حبس دارد . به عبارتی دیگر ، مادام که زوجه باکره است ، می تواند از حق حبس خود استفاده کند و تا زمانی که مهریه خود را دریافت ننموده ، ملزم به تمکین شوهر خود نمی باشد .
وکیل الزام به تمکین : بنابر این اگر مردی در دوران عقد ، اقدام به دادخواست الزام به تمکین زوجه نماید ، زوجه باکره می تواند در مقابل آن از حق حبس خود استفاده کند . چنانچه زوجه از شوهر تمکین کرده باشد ، دیگر نمی تواند در مقابل خواسته شوهر از حق حبس استفاده کند .
حدود و شرایط عدم تمکین
حدود و شرایط تمکین خاص عبارت است از :
- عدم وجود مانع شرعی مانند نفاس – عادت ماهانه – احرام – روزه واجب .
در شرع انور اسلام نزدیکی در ایام ذکر شده حرام است ؛ بنابراین زوجه در صورتی که هیچ یک از عذر های مذکور را دارا نباشد ، ملزم به تمکین شوهر خود می باشد . - در صورتی که زوجه به اذن و اجازه شوهر خود ، سفر رفته باشد ، می تواند از ادای وظایف همسری معاف باشد .
- درصورتی که زوج دارای بیماری های مقاربتی باشد ، زوجه ملزم به تمکین نیست و می تواند تا رفع مانع از تمکین خودداری نماید .
- در صورتی که زوجه دارای بیماری ای باشد که داشتن رابطه جنسی ، موجب تشدید او گردد ، می تواند مقاربت با شوهر نداشته باشد و به طور کلی داشتن هر مرضی که مقاربت ، موجب تشدید آن شود ، مانع از تمکین خاص است .
آثار تمکین : ( تمکین و نشوز )
تمکین زن موجب ایجاد آثاری از جمله حق نفقه برای زن می گردد ؛ بنابر این با تمکین زن ، مرد ملزم به پرداخت نفقه زوجه می گردد .
آثار عدم تمکین :
اسقاط حق نفقه :
در حقوق ایران درمورد عدم تمکین زوجه در مقابل همسر خود ، ضمانت اجرا در نظر گرفته شده . مستفاد از ماده 1108 قانون مدنی ، هر گاه زن بدون مانع مشروع از ادای وظایف زوجیت امتناع کند ، مستحق نفقه نخواهد بود بنابراین اولین ضمانت اجرایی برای عدم تمکین ، اسقاط حق نفقه و ناشزه شدن زن می باشد .
کسب اجازه ازدواج مجدد :
مرد می تواند پس از رجوع به دادگاه و با اثبات عدم تمکین زوجه ، مجوز ازدواج مجدد خود را از دادگاه بگیرد .
رابطه عدم تمکین و مهریه
آیا عدم تمکین موجب از بین رفتن حق مهریه می شود؟
میان عدم تمکین و مهریه هیچگونه رابطه ای نیست . بنابراین عدم تمکین بر خلاف نفقه موجب اسقاط حق مهریه نمی گردد .
آیا مرد هم ملزم به تمکین در مقابل زوجه است ؟
در قانون ایران در مورد نشوز مرد و عدم تمکین و خودداری از انجام وظایف مرد نسبت به همسر خود بحثی نشده است و هیچگونه ضمانت اجرایی در نظر گرفته نشده است .
ناشزه کیست ؟زن ناشزه
زن ناشزه ، کسی است که از ادای وظایف شرعی و قانونی خود( تمکین عام و خاص ) نسبت به شوهرش خودداری نموده است . بنابراین نشوز زن اختصاص به امر وقاع (نزدیکی ) ندارد بلکه نشوز به اموری که بر زن در مقابل شوهر واجب است ، ناظر است .
آیا زن ناشزه می تواند درخواست طلاق کند ؟
در حالت عادی حق طلاق با مرد است ، اما اگر زن دارای یکی از شرایط ضمن عقد و یا مقرر در قانون باشد می تواند دادخواست طلاق بدهد .
آیا با وجود سکونت زوجه در منزل شوهر باز هم می توان اقدام به دادخواست الزام زوجه به تمکین نمود ؟
با زندگی زوجه در منزل شوهر ، دعوای تمکین زوج بر علیه زوجه و همچنین دعوای ترک انفاق (کیفری ) و مطالبه نفقه معوقه و ماهیانه زوجه علیه زوج مسموع نخواهد بود .
جهت کسب اطلاع بیشتر و دریافت مشاوره خانواده با ما تماس بگیرید . تلفن تماس : 09123939759
