تعریف و مفهوم مسئولیت مدنی : در ابتدا ضروری است ، مفهوم مسئولیت مدنی ، که گاهی به ضمان قهری و گاهی نیز به مسئولیت غیر ارادی تعبیر می شود ، روشن شود تا قلمرو و موضوع مورد بحث نیز به تبع آن معلوم و مشخص گردد .
عبارت ” مسئولیت ” کلمه ای عربی است و معادل فارسی آن عبارت ” پاسخگویی ” است که معنای آن ، از لحاظ لغوی ، تا حدودی واضح و روشن است و ابهامی ندارد . در اصطلاح حقوقی نیز این عبارت از معنای لغوی آن دور نشده است . مسئولیت عبارت از پاسخگویی شخص در قبال اعمالی است که عرفاً به او استناد داده می شود که ضمانت اجرای قانونی آن بر حسب نوع مسئولیت متفاوت است ، مثلاً مسئولیت در امور کیفری ، عبارت از تحمل مجازات قانونی مترتب بر جرم می باشد ، ولی مسئولیت ، در امور حقوقی یا خصوصی ، که در قانون مدنی از آن به ضمان قهری تعبیر شده است ، عبارت از التزام شخص به جبران خسارت ناشی از فعل منتسب به او به حکم قانون می باشد .
منشاء الزام مرتکب فعل زیانبار
منشاء التزام و تعهد ممکن است اراده و قرارداد متعهد باشد که به تعهد ارادی یا قراردادی تعبیر می شود و ممکن است ، قانون باشد که چنین تعهد و التزامی ضمان قهری یا مسئولیت مدنی به معنای خاص گفته می شود که به مناسبت انجام فعل زیانبار نسبت به دیگری ، قانون انجام دهنده فعل زیانبار را ملزم به جبران خسارت وارده می نماید .
در نتیجه ، مراد از اهمیت مسئولیت مدنی ، التزام و تعهدی است که متعهد به مناسبت انجام فعل زیان بار به موجب و حکم قانون ، موظف به انجام آن است و به اراده او این تعهد ایجاد نشده است .
مسئولیت داشتن یا پاسخگو بودن به مقتضای شیوه و چگونگی پاسخگویی و همچنین با توجه به مقام پرسش کننده به مسئولیت مدنی ، اخلاقی ، کیفری و قراردادی تقسیم می شود که وجوه تمایز مسئولیت مدنی از سایر مسئولیت ها است .
در قسمت های دیگر این وب سایت مسئولیت اخلاقی ، مسئولیت کیفری ، مسئولیت قراردادی و شرایط آن به طور مختصر توضیح داده شده است ، فلذا خوانندگان گرامی جهت کسب اطلاعات بیشتر در زمینه های مذکور می توانند به قسمت های مربوطه مراجعه نمایند .
