مشاور حقوقی در خصوص اجرای احکام مدنی : اجرای حکم در دو معنای عام و خاص استعمال شده است ؛ معنای عام اجراء شامل : حکم ، دستور و قرارهای دادگاه و مراجع قضائی است و مفهوم خاص اجراء تنها اجرای حکم را در بر می گیرد . اجرای حکم گاه در مقابل اجرای اسناد رسمی بکار می رود و گاهی در برابر اجرای مالیاتی قرار می گیرد . اهمیت اجرای حکم به همان اندازه است که سایر مراحل دادرسی اهمیت دارد ، لذا بهتر است در این موضوع از همراهی تخصصی مشاور حقوقی اجرای احکام مدنی بهره مند شد .
احکام قطعی غیرقابل اجراء
یکی از شرایط اجرای حکم ، قطعیت حکم است لیکن در مواردی امکان اجراء وجود ندارد از جمله مهم ترین آنها عبارتند از :
- حکم راجع به وراث و تعداد ورثه و میزان سهم الارث در ادارات ثبت
- حکم راجع به وصیت نامه
- حکم راجع به اعتراض به ثبت
- حکم راجع به دعوای موضوع مواد ۱۶ و ۱۷ قانون ثبت
- چنانچه عملیات ثبتی ملک از نظر شورای عالی ثبت صحیح باشد و دعوا راجع به همان ثبت در دادگاه مطرح باشد ، اداره ثبت سند مالکیت صادر نخواهد کرد .
- احکام تخلیه راجع به اماکن کسب و پیشه به لحاظ احداث بناء و نیاز شخصی و انتقال به غیر ، علی رغم قطعیت ، اجرای آنها منوط به تودیع مبلغ حق کسب و پیشه است و قبل از آن ، حکم قابل اجراء نیست .
اهمیت اجرای احکام مدنی
اجرای حکم نتیجه و حاصل تمام تلاش متداعیین و دادرس است ، اگر به موقع و به نحو صحیح ، انجام نشود مفید فایده نخواهد بود . عمل قضاوت به مانند عمل کشاورز است که برای به ثمر رسیدن محصولش تمام سعی و تلاش خود را می نماید ، تمامی آفات را دفع می کند و سر انجام ، در زمان رسیدن محصول است که نتیجه تلاش خود را می گیرد .
چیدن و برداشتن محصول نیز دارای آداب خاصی است ؛ اولاً باید به نحوی باشد که به میوه آسیب وارد نگردد ، ثانیاً باید طوری باشد که باعث خشکی و بلاثمر شدن برای آینده نشود . اجرای احکام نیز چنین وضعیتی دارد ، اگر با دقت و با رعایت جهات و شرایط آن به درستی انجام پذیرد ، حاصل زحمات به ثمر نشسته است ، در غیر این صورت هم نسبت به رای صادره و هم نسبت به نظام قضایی و آینده احکام تأثیر منفی خواهد گذاشت . از طرف دیگر ، شناخت قواعد اجرای احکام هم برای دادگاه و به تبع آن مأمورین اجراء و هم برای اصحاب دعوا حائز اهمیت فراوانی است که برای پرداختن به هر یک فرصت خاص خود را می طلبد .
امید شاه مرادی وکیل پایه یک دادگستری و مشاور حقوقی
