مجازات معاونت در قتل چیست ؟

مجازات معاونت در قتل درقانون ایران : یکی از دردناک ترین جرائمی که ممکن است توسط افراد رخ دهد جرم قتل اعم از قتل عمد و غیرعمد است. هرچند در بسیاری از موارد وقوع قتل غیر عمد یک اتفاق غیرمنتظره قلمداد می شود. اما قتل عمد یک فعل مجرمانه و غیر انسانی است که عنوان حادثه را نمی توان در خصوص آن بکار برد. فردی که مرتکب قتل عمد می شود در تمام نظام های حقوقی به بالاترین درجات مجازات که اصولاً به صورت اعدام است محکوم می گردد. حال سوال این است که مجازات معاونت در قتل چیست؟ معاونت در قتل با مشارکت در قتل و مباشرت در آن متفاوت است. و قطعاً مجازات متفاوتی را نیز برای مجرم در نظر گرفته اند. این مسئله را در ادامه بررسی می کنیم.

مجازات معاونت در قتل

معاونت در قتل به چه معناست؟

افرادی که در وقوع یک قتل دست داشته اند را می توان به صورت ذیل تقسیم بندی نمود:

مباشر قتل :

فردی که به صورت مستقیم ، جدی و واقعی جان فرد دیگری را می گیرد. در واقع قتل ناشی از فعل اوست و به همین دلیل به عنوان مباشر قتل شناخته می شود .

شریک قتل :

اگر افرادی که منجر به قتل شده اند دو نفر یا بیشتر باشند و همه آن ها در وقوع قتل نقش مستقیم داشته اند. به عنوان شریک قتل یا همان شریک جرم شناخته می شوند. و هر کدام به نوعی مباشر جرم هستند. در واقع قتل فرد باید ناشی از اقدام همه آن ها باشد .

معاون قتل :

این فرد به صورت مستقیم باعث قتل فرد نشده است. در واقع در اقدامات اجرایی همانند وارد کردن ضربات چاقو ، شلیک کردن ، خفه کردن و مواردی از این قبیل دخالت نداشته است. اما اسباب لازم برای وقوع قتل را فراهم نموده است. به عنوان مثال چاقو را با هدف اینکه مباشر قتل ، دیگری را به قتل برساند به او داده است. یا با حرف ها و گفتار خود دیگری را ترغیب کند تا یک فرد را به قتل برساند .

وکیل کیفری : با توجه به مطالب فوق می توان معاونت در قتل را به این صورت تعریف کرد که عبارتست از همکاری و دخالت در وقوع جرم قتل که در اینجا منظور قتل عمد است. به یکی از صور معینه قانونی بدون مداخله در عملیات اجرایی ، قبل یا مقارن با وقوع جرم همانند تهیه اسباب اجرای قتل یا ترغیب ، تهدید و تطمیع دیگری به اجرای این فعل.

مجازات معاونت در قتل عمد

طبق قانون مجازات اسلامی فردی که مبادرت به قتل عمد نموده است محکوم به اعدام است. مگر اینکه اولیاء دم گذشت کنند و به دریافت دیه راضی شوند. مجازات معاونت در قتل در صورتی که فعل اصلی مشمول اعدام باشد سه تا 15 سال حبس تعزیری می باشد. البته طبق همین قانون معاون در قتل عمد با خوردن سوگند در صورت اثبات بین یک تا پنج سال محکوم به حبس می شود. دقت نمایید در برخی از موارد فردی ممکن است شخصاً مبادرت به قتل نکند. اما دیگری را در موقعیتی که قرار دهد که چاره ای جز قتل دیگری نداشته باشد. در این شرایط دستور دهنده به عنوان قاتل و فردی که تحت اجبار واقع شده است به عنوان معاون قتل شناخته می شود و به تحمل مجازات معاونت در قتل عمدی محکوم خواهد شد.

مجازات معاونت در قتل خطای محض

اصولاً بسیاری از مردم قتل غیرعمد که شامل قتل شبه عمد و قتل خطای محض است را به عنوان قتل نمی شناسند. اما قانون گذار به بررسی این موارد نیز پرداخته است تا امکان وقوع قتل در همه موارد را به شدت کاهش دهد؛ قتل خطای محض نوعی از قتل است که قاتل در آن نه اقداماتی که منجر به قتل شود را انجام داده است و نه قصد دریافت نتیجه (قتل و گرفتن جان دیگری) را داشته است.

در این شرایط نمی توان فرد را به جرم قتل غیر عمد اعدام نمود. و قطعاً نمی توان فردی که معاونت در ارتکاب عمل را داشته است به عنوان معاونت در قتل به سه تا 15 سال حبس محکوم نمود با این حال هیچ نص قانونی در خصوص تعیین میزان مجازات معاونت در قتل خطای محض وجود ندارد و قاضی موظف است با استفاده از اوضاع و احوال نسبت به این قضیه اظهار نظر کند.

مجازات معاونت در قتل شبه عمد

قانون گذار در تعریف قتل شبه عمد که یکی از ارکان قتل غیرعمد است بیان می دارد. قتل یا جرح یا نقض عضو که بطور خطاء شبه عمد واقع شده است در صورتی می باشد که جانی قصد فعلی را که نوعاً سبب جنایت نمی شود داشته باشد. اما قصد جنایت را نسبت به مجنی علیه نداشته باشد. در واقع کار او منجر به قتل می شود اما قصد انجام قتل را نداشته است!

در این شرایط که قتل شبه عمد رخ می دهد. مجازات آن در قانون تعیین نشده است تا بتوان با توجه به میزان آن، مجازات معاونت در قتل شبه عمد را تعیین کرد. و به نظر می رسد قاضی باید ماده 126 قانون مجازات اسلامی را ملاک تعیین میزان مجازات وی قرار داده و معاونت در قتل شبه عمد را با توجه به مواردی از قبیل شرایط و امکانات خاطی و دفعات و مراتب جرم و تادیب از وعظ و تهدید و درجات تعزیر، مورد تعزیر قرار دهد.

امید شاه مرادی مشاور حقوقی و وکیل پایه یک دادگستری

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.