نوشته‌ها

عدم تمکین

عدم تمکین : عدم تمکین : تمکین  به معنای اختیار دادن به شخص دیگر است . تمکین در نکاح به معنای آن است که زن برای استمتاع ، خودش را در اختیار همسر قرار دهد . تمکین از حقوق واجب شوهر بر زن است . زنی که حق تمکین را در برابر شوهر به جا نیاورده ناشزه است . ناشزه به زنی گفته می شود که از تمکین شوهر خود سرپیچی کرده است .

عدم تمکین

تمکین به دو دسته تمکین عام و تمکین خاص تقسیم می شود .

تمکین عام به معنای وظایف عرفی و قانونی همسری در برابر شوهر است . به طور کلی فرمانبرداری زن نسبت به شوهر را تمکین عام می گویند . اما تمکین خاص همان است که در ابتدا ذکر شد یعنی اطاعت زن از نیازهای غریزی و جنسی همسر خود .

آثار عدم تمکین ( تمکین و نشوز )

چه زمانی مرد حق تمکین بر زن را پیدا می کند ؟

مطابق با قانون ، همین که عقد نکاح به طور صحت واقع شد ، روابط زوجیت بین طرفین موجود و حقوق و تکالیف زوجین در مقابل یکدیگر برقرار می شود . یکی از این حقوق که پس از نکاح ، شوهر نسبت به زن پیدا می کند ، حق تمکین است اما باید اذعان داشت که در مقابل حق تمکین ، زوجه ای که باکره است حق حبس دارد . به عبارتی دیگر ، مادام که زوجه باکره است ، می تواند از حق حبس خود استفاده کند و تا زمانی که مهریه خود را دریافت ننموده ، ملزم به تمکین شوهر خود نمی باشد .

بنابر این اگر مردی در دوران عقد ، اقدام به دادخواست الزام به تمکین زوجه نماید ، زوجه باکره می تواند در مقابل آن از حق حبس خود استفاده کند . چنانچه زوجه از شوهر تمکین کرده باشد ، دیگر نمی تواند در مقابل خواسته شوهر از حق حبس استفاده کند .

حدود و شرایط عدم تمکین

حدود و شرایط تمکین خاص عبارت است از :

  • عدم وجود مانع شرعی مانند نفاس – عادت ماهانه – احرام – روزه واجب .
    در شرع انور اسلام نزدیکی در ایام ذکر شده حرام است ؛ بنابراین زوجه در صورتی که هیچ یک از عذر های مذکور را دارا نباشد ، ملزم به تمکین شوهر خود می باشد .
  • در صورتی که زوجه به اذن و اجازه شوهر خود ، سفر رفته باشد ، می تواند از ادای وظایف همسری معاف باشد .
  • در صورتی که زوج دارای بیماری های مقاربتی باشد ، زوجه ملزم به تمکین نیست و می تواند تا رفع مانع از تمکین خودداری نماید .
  • در صورتی که زوجه دارای بیماری ای باشد که داشتن رابطه جنسی ، موجب تشدید او گردد ، می تواند مقاربت با شوهر نداشته باشد و به طور کلی داشتن هر مرضی که مقاربت ، موجب تشدید آن شود ، مانع از تمکین خاص است .

آثار تمکین : ( تمکین و نشوز )

تمکین زن موجب ایجاد آثاری از جمله حق نفقه برای زن می گردد ؛ بنابر این با تمکین زن ، مرد ملزم به پرداخت نفقه زوجه می گردد .

آثار عدم تمکین :

  1. اسقاط حق نفقه :

    در حقوق ایران درمورد عدم تمکین زوجه در مقابل همسر خود ، ضمانت اجرا در نظر گرفته شده . مستفاد از ماده 1108 قانون مدنی ، هر گاه زن بدون مانع مشروع از ادای وظایف زوجیت امتناع کند ، مستحق نفقه نخواهد بود بنابراین اولین ضمانت اجرایی برای عدم تمکین ، اسقاط حق نفقه و ناشزه شدن زن می باشد .

  2. کسب اجازه ازدواج مجدد :

    مرد می تواند پس از رجوع به دادگاه و با اثبات عدم تمکین زوجه ، مجوز ازدواج مجدد خود را از دادگاه بگیرد .
    رابطه عدم تمکین و مهریه

 

آیا عدم تمکین موجب از بین رفتن حق مهریه می شود؟

میان عدم تمکین و مهریه هیچگونه رابطه ای نیست . بنابراین عدم تمکین بر خلاف نفقه موجب اسقاط حق مهریه نمی گردد .

 

آیا مرد هم ملزم به تمکین در مقابل زوجه است ؟

در قانون ایران در مورد نشوز مرد و عدم تمکین و خودداری از انجام وظایف مرد نسبت به همسر خود بحثی نشده است و هیچگونه ضمانت اجرایی در نظر گرفته نشده است .

ناشزه کیست ؟زن ناشزه

زن ناشزه ، کسی است که از ادای وظایف شرعی و قانونی خود( تمکین عام و خاص ) نسبت به شوهرش خودداری نموده است . بنابراین نشوز زن اختصاص به امر وقاع (نزدیکی ) ندارد بلکه نشوز به اموری که بر زن در مقابل شوهر واجب است ، ناظر است .

آیا زن ناشزه می تواند درخواست طلاق کند ؟

در حالت عادی حق طلاق با مرد است ، اما اگر زن دارای یکی از شرایط ضمن عقد و یا مقرر در قانون باشد می تواند دادخواست طلاق بدهد .

 

آیا با وجود سکونت زوجه در منزل شوهر باز هم می توان اقدام به دادخواست الزام زوجه به تمکین نمود ؟

با زندگی زوجه در منزل شوهر ، دعوای تمکین زوج بر علیه زوجه و همچنین دعوای ترک انفاق (کیفری ) و مطالبه نفقه معوقه و ماهیانه زوجه علیه زوج مسموع نخواهد بود .

جهت کسب اطلاع بیشتر و دریافت مشاوره خانواده با ما تماس بگیرید . تلفن تماس : 09123939759

نفقه

نفقه :نفقه در لغت به معنی هزینه و مخارج روزانه آمده‌ است. نفقه به معناى کمک کردن و انفاق به جهت نیکوکاری است . لازم به ذکر است ، نفقه در مواردی الزام‌آور است مثل نفقه زوجه و اقارب و خویشاوندان .

 

نفقه

 

طبق ماده ۱۱۰۷ قانون مدنى ایران، نفـقه عبارت است از: همه نیازهای متعارف و متناسب با وضعیت زن در عقد نكاح دائم ، از قبیل مسکن، البسه، غذا، اثاث منزل و هزینه‌های درمانی و بهداشتی و خادم در صورت عادت یا احتیاج به واسطه نقصان یا مرض.

بنابراين هر چيزى كه بر حسب عرف مورد احتياج زن باشد ، جزء نفـقه محسوب مى شود . در تعيين ميزان نفقه ، ملاك ، وضعيت زن است نه وضعيت اقتصادى و مالى مرد .

موارد نفقه :

  1. خوراك : خوراک مهم ترین بخش نفقـه است . بر اساس نظریه فقهی معیار در غذا، مقداری است که موجب سیر کردن یک فرد شود و میزان آن به عرف بستگی دارد . از این رو، چیزی که برای امثال او متعارف است و شخص به آن عادت کرده به طوری که با ترک آن ضرر می‌بیند .
  2. لباس : در مقدار و جنس لباس، باید به عرف شهری که در آن ساکن است رجوع شود ؛ چرا که در کیفیت و جنس لباس در هر شهر اختلافات فاحشی پیدا می‌شود . چنان چه  زن اهل تجمل است و به لباسهای تجملی نیاز دارد باید علاوه بر دیگر لباس ها، متناسب یا وضعیت امثال او، برایش لباس تهیه شود.
  3. مسكن : یکی از مهم‌ترین ارکان نفقه ، حق مسکن است و مرد باید به عنوان سرپرست خانواده منزلی متناسب با شأن همسر خود بگیرد . بنابراین، زندگی کردن زن در خانه ای متناسب با شأن و شخصیت او، از حقوق زن است و می تواند مرد را به تهیه ی خانه ای مستقل ملزم نماید .
  4. لوازم خانه: یکی دیگر از ضروریات نفـقه لوازم خانه است و کمیت و کیفیت  آن به عرف و عادت بستگی دارد .
  5. خدمتكار: چنانچه زن، از خانواده‌های اشراف ،که دارای خدمتکار و کلفت هستند ، باشد، مرد باید برایش خدمتکار بگیرد؛ اگرچه زن به بیش از یک نفر خدمتکار نیاز داشته باشد .
  6. هزینه‌های درمانی و بهداشتی: هزینه داروهایی که زن به‌طور متعارف به آن نیاز دارد و همینطور هزینه نظافت و بهداشت فردی زن بر عهده شوهر است.
  7. هزینه سفر: مخارج سفر جزء نفـقه محسوب نمی شود ، ولی اگر شوهر مایل باشد که زن را به سفر ببرد باید خرج سفر او را بدهد.

 

در چه مواردی به زوجه نفقه تعلق می‌گیرد؟

به محض وقوع عقد ازدواج ،  مرد ملزم به پرداخت مهريه و نفـقه مى باشد . البته بايد اذعان داشت كه دو شرط زیر برای وجوب نفقـه ضروری است:

  1. دایمی بودن عقد که قانون مدنی در ماده ۱۱۰۶ تصریح دارد: در عقد دایم نفقه زوجه به عهده شوهر است.

  2. تمکین کامل زوجه

 

تمکین

تمكين مخصوص و خاص زوجه است .در نکاح، تمکین به معنای پاسخ دادن زن به خواسته های مشروع جنسی همسر خود تعریف شده است اما در کتاب های حقوقی تمکین دارای دو معنای اصطلاحی است.

  1. تمکین عام، به معنی قبول ریاست شوهر بر خانواده و محترم شمردن اراده او در تربیت فرزندان و اداره مالی و اخلاقی خانواده است .
  2. تمکین خاص ناظر به رابطه جنسی زن با شوهر و پاسخ دادن به خواسته های مشروع او است.

بنابراين تمكين اعم است از تمكين عام و تمكين خاص و اثر امتناع از آن موجب نشوز و يا ناشزه شدن زن مى گردد . به اين معنا كه هر گاه زن بدون مانع مشروع از اداى وظايف زوجيت امتناع كند ، مستحق نفقه نخواهد بود . نشوز مانع استقرار نفقه است و زن ناشزه مستحق نفقه نيست .

حق حبس:

تنها زمانی که زن می‌تواند از تمکین مرد خودداری کند زمانیست که مرد از پرداخت مهريه خودداری کند. این حق که نوعی حق حبس معروف به حق امتناع زوجه است بنا به نظر مشهور تا قبل از زفاف یا اولین آميرش جنسى است.

مادهٔ ۱۰۸۵ قانون مدنی در این مورد گفته‌است: زن می‌تواند تا مهر به او تسلیم نشده از ایفاء وظایفی که در مقابل شوهر دارد امتناع کند مشروط بر اینکه مهر او حال باشد و این امتناع مسقط حق نفقه نخواهد بود .بنابراين زن مى تواند تنها در يك صورت مطالبه نفقه بدون تمكين كند و آن هم پيش از انجام اولين عمل زناشويى بين آنهاست . در اين مورد مرد نمى تواند پرداخت نفقه را مشروط بر تمكين زن كند.

اختلاف در پرداخت نفقه ميان زن و شوهر :

در صورت ايجاد اختلاف در پرداخت نفـقه ميان زن و شوهر ، اصل بر عدم پرداخت نفـقه مى باشد مگر اينكه قرائن و ظاهر زندگى ، حكايت از پرداخت داشته باشد .

استنكاف و خوددارى شوهر از پرداخت نفقـه :

زن مى تواند در صورت استنكاف شوهر از دادن نفـقه به دادگاه رجوع كند كه در اين صورت دادگاه ميزان آن را معين و شوهر را به دادن محكوم خواهد كرد . چنانچه پس از تعيين نفـقه ، مرد همچنان از پرداخت خوددارى كند اعم از اينكه خوددارى او به صورت عمدى باشد و يا به واسطه عجز و ناتوانى مالى مرد باشد ، زن مى تواند از دادگاه درخواست طلاق كند .

نفقـه در عقد انقطاع يا موقت :

در نكاح موقت ، پرداخت نفقه بر عهده مرد نيست مگر اينكه بين آنها شرط شده باشد كه پرداخت نفقه بر عهده مرد باشد .

 

جهت کسب اطلاع  بیشتر و بهرمندی از خدمات مشاوره ای با ما تماس بگیرید . تلفن تماس : 09123939759 –